We wtorkowe popołudnie 1 czerwca dane mi było odwiedzić dwa górskie ośrodki, które ledwie przed paroma dniami miały sposobność gościć uczestników Giro d’Italia i to w zaszczytnej roli finiszów etapowych. Pierwszym z nich była położona na granicy Trentino i Lombardii przełęcz Tonale, na której zakończył się etap dwudziesty wygrany przez Szwajcara Johan Tschoppa. Natomiast drugim słynący z wód leczniczych kurort Peio Terme, gdzie na siedemnastym odcinku Giro triumfował Francuz Damien Monier. Tym niemniej obie te góry postanowiłem pokonać w inny sposób niż uczynili to „profi’ podczas tegorocznej edycji włoskiego touru. Po pierwsze uznałem, iż większym wyzwaniem dla mnie, a przez to cenniejszym „skalpem” będzie zdobycie Tonale od strony wschodniej czyli w wersji ponad 15-kilometrowej. Po drugie jako turysta-solista nie byłem poddany żadnym ograniczeniom natury logistycznej, więc finał drugiej tego dnia wspinaczki mogłem sobie wyznaczyć w dowolnym miejscu – chociażby we wiosce Peio położonej trzy kilometry dalej i przede wszystkim dwieście metrów wyżej niż meta, do której dotarli zawodowcy.
Dzień zacząłem od długiej walki z „podstępnym” licznikiem. Raz jeszcze musiałem pobawić się w wymianę baterii i sprawdzenie wszystkich opcji, aby odkryć co stanowi problem. Poza wymienioną dzień wcześniej baterią licznika mogła też nie domagać bateria odbiornika czyli podstawy pod licznik lub bateria nadajnika na przednim widelcu roweru. Metodą prób i błędów udało mi się w końcu zwalczyć złośliwość rzeczy martwych i około jedenastej mogliśmy ruszyć w drogę. Idealnym miejscem do zorganizowania wypadu zarówno na Tonale jak i Peio było pogranicze położonych na zachodnim skraju Val di Sole miasteczek Cusiano i Fucine. Czekał nas zatem 57-kilometrowy dojazd samochodem, który w teorii nie powinien był zająć więcej jak godzinę. Niemniej okazało się, iż problem stanowiła przepustowość krajówki SS-43 na odcinku wiodącym przez Val di Non. Gdy na wąskiej, krętej drodze na dłuższy czas przyblokował nas TIR na holenderskich numerach rejestracyjnych przypomniały mi się podobne kłopoty komunikacyjne sprzed dwóch lat, kiedy to wraz z Piotrkiem Mrówczyńskim przenosiliśmy się z Panchii w Trentino do Capo di Ponte w Lombardii. Przy tej okazji właśnie po raz pierwszy wjechałem wówczas na Passo del Tonale, lecz za sprawą koni mechanicznych swego samochodu.
Teraz nadszedł czas by zrobić to porządnie czyli mocą sił własnych. Jadąc już po drodze SS-42 minęliśmy miasteczko Male w Dolinie Słońca, gdzie w 2008 roku zorganizowano Mistrzostwa Świata w kolarstwie górskim. Nieco dalej zaś Dimaro, gdzie zaczyna się północny podjazd pod naszą „wczorajszą” przełęcz Campo Carlo Magno. Potem jeszcze tylko Mezzana oraz Pellizzano i znaleźliśmy się już u wrót Fucine. Tu zatrzymaliśmy się na przed salonem dilerskim Volkswagena, Skody i Seata. Właśnie zaczynała się pora sjesty, więc nie było obaw, iż przeszkodzimy komuś w pracy. Na rowery wsiedliśmy dopiero kilka minut przed trzynastą przy temperaturze 32 stopni. Czekał nas podjazd stosunkowo długi i wysoki, lecz o umiarkowanym stopniu trudności. Przede wszystkim regularny i bez stromych uniesień. Poza tym góra ze sporym bagażem doświadczeń na trasach Giro d’Italia. Po raz pierwszy tytani szos przemknęli tędy w 1939 roku na odcinku z Trento do Sondrio. Premię górską jako pierwszy zdobył wielki Gino Bartali, lecz na mecie miał zapewne nie tęgą minę. Etap ten wygrał bowiem i to z przewagą 5:32 Giovanni Valetti, który odebrał prowadzenie w wyścigu liderowi drużyny Legnano. Co ciekawe już na trzynaście lat przed tegoroczną edycją „La Corsa Rosa” na przełęczy Tonale zlokalizowano finisz jednego z etapów. Jechano wówczas od naszej czyli wschodniej strony, albowiem peleton wyruszył z Brunico. Liderzy Giro z 1997 roku (Ivan Gotti, Paweł Tonkow i spółka) odpuścili wtedy na ponad 10 minut liczną grupę harcowników, z których zdecydowanie najmocniejszy okazał się Kolumbijczyk „Chepe” Gonzalez.
Zaraz po starcie musieliśmy przebrnąć przez roboty drogowe na głównej ulicy Fucine. Zresztą na całej długości podjazdu nie brakowało odcinków o kiepskiej nawierzchni. Pierwsze kilometry wzniesienia w dużej mierze wiodły po długich prostych. Pierwszy trudniejszy fragment zastał nas na ulicach Vermiglio. Jednak za ową wioską można było chwilkę wypocząć na około 300-metrowym odcinku falsopiano. Pierwsze 4500 metrów miało średnie nachylenie 6,2 %. Kolejne tercje od strony technicznej wyglądały podobnie. Najtrudniejszy okazał się być kręty odcinek na początku dziesiątego kilometra wspinaczki, gdzie droga omijała ruiny fortu Strino. Druga część (od km 4,5 do 9,3) miała średnią stromiznę 6,5 %, lecz maksymalna stromizna nawet we wspomnianym „strategicznym” punkcie nie przekroczyła poziomu 9 %. Co rusz trzeba było przejeżdżać przez mostki nad kolejnymi górskimi potokami. Po drodze minąłem trzy galerię, z czego dwie na dwunastym kilometrze podjazdu. W jednej z nich zdarto asfalt i trzeba się było trudzić po bardziej chropowatej, bo betonowej nawierzchni. W górnej fazie wspinaczki po lewej ręce miałem ładny widok na zaśnieżony szczyt Presanella (3556 m. np.m.). Podjazd na dobrą sprawę skończył się po pokonaniu niespełna trzynastu kilometrach. Trzecia tercja wzniesienia (od km 9,3 do 12,9) miała średnie nachylenie 6,4 %. W końcu po minięciu paru wyniszczonych upływem czasu budynków wyjechałem na łatwiejszy teren z panoramicznym widokiem na zabudowania ośrodka narciarskiego, w tym na brzydkie wieżowce nie pasujące do górskiej okolicy.
Licząca sobie 2200 metrów końcówka podjazdu nie była co prawda zupełnie płaska, ale przy średnim nachyleniu 3,3 % pozwoliła mi na jazdę w tempie od 20 do 27 km/h. Jednym słowem finisz nader szybki jak na moje możliwości w alpejskich warunkach. Na miejsce zakończenia swej górskiej czasówki obrałem punkt na wysokości mauzoleum włoskich żołnierzy poległych w trakcie I Wojny Światowej. Podjazd do tego miejsca miał 15,13 kilometra długości co przy 918 metrach przewyższenia przełożyło się na 6,06 % średniego nachylenia. Wspinaczka zajęła mi 53 minuty i 54 sekundy. Jechałem ze średnią prędkością 16,842 km/h i przy wskaźniku VAM 1022 m/h. Na przełęczy widać jeszcze było ślady po sobotniej wizycie Giro. Najbardziej rzucał się w oczy nowiusieńki asfalt położony po lombardzkiej stronie przełęczy. Spokój tego miejsca zakłócała hałaśliwa włoska młodzież kopiąca piłkę nożną na głównej ulicy ośrodka. Ponieważ na górze było „tylko” 21 stopni w oczekiwaniu na Darka musiałem się cieplej przyodziać. Dario podobnie jak na Campo Carlo Magno podjeżdżał spokojnie i z pięcioma przystankami po drodze, więc na górę dotarł w czasie ponad 80 minut. Nadal czuł się zmęczony po niedzielnym wyścigu i zastanawiał się nad rezygnacją z drugiego podjazdu. Po kilku minutach odpoczynku i powolnej przejażdżce po ulicach stacji rozpoczęliśmy odwrót ku dolinie. Jednak zanim jeszcze na dobre zaczęliśmy zjeżdżać, po przebyciu niespełna kilometra stanęliśmy na foto-sesję pod dużą tablicą z nazwą przełęczy.
ZDJĘCIA
